میلیونر زاغه نشین: اوباما و اسکار

اسکار 2009 با درخشش فیلمی به اتمام رسید که در نظر بسیاری از منتقدان شایسته اینهمه تقدیر و درو کردن هشت جایزه اسکار نبود. "میلیونر زاغه نشین" Slum dog Millionaire فیلمی از Danny Boyle کارگردانی بود که پیش از این شهرت ناچیزش را مدیون ساخت فیلم نه چندان موفق " 28 روز بعد" 28 Days Later می دانستند. حال بهتر است بپردازیم به اینکه چطور این موفقیت و کسب این جوایز اسکار حاصل شد؟ جوایزی که این فیلم در اسکار 2009 بدست آورد عبارتند از :

- بهترین فیلم سال

- بهترین کارگردان

- بهترین فیلمنامه اقتباسی

- بهترین فیلمبرداری

- بهترین تدوین

- بهترین صداگذاری

- بهترین موسیقی متن

- بهترین آهنگ ویژه فیلم

از دید منتقدین تعدادی از این جوایز بواقع کاملا منطقی و در قیاس با مابقی فیلمها بسیار درست اهدا شدند , که از آن جمله می توان به موسیقی متفاوت فیلم و صداگذاری و فیلمبرداری و کارگردانی دشوار فیلم و کار با تعدادی هنر پیشه آماتور و ساختن فیلم در کشوری فقر زده و دشوار اشاره کرد. اما در مورد فیلمنامه , تدوین و بهترین فیلم سال کار کمی پیچیده تر از حضور مطلق نظرات هنری و سینمایی ست.

اسکار فستیوالی بزرگ و جهانی ست و در عین حال آمریکایی. آمریکا کشوری با پیچیدگیهای سیاسی و فرهنگی و تاریخی اش.

منتقدینی از هر دست و تماشاچیانی از هر دست. تقابل نظر منتقدین بزرگ آمریکایی درباره ی این فیلم میدان جالبی بود. از Chicago sun times , Wall Street Journal & Washington Post که به حمایتش پرداختند و تنها از نقاط مثبت فیلم نوشتند تا The Guradian , Sun Francisco Chronicle & IndiWIRE که به شدت از یک فیلم معمولی و پر اشتباه یاد کردند, برداشتهای آزادانه و دموکراتیک به چشم خورد تا در اسکار جناحی سربلند بیرون آمد و چه شد؟

دنیای قرن بیست و یکم را از همین حالا دنیای چشم بادامی های چینی و آفتاب سوخته های هندی نامیده اند. آمریکا در این میان چه نقشی بازی خواهد کرد؟ آیا آمریکایی که بسیاری از سیاستمداران بزرگ آن را یک حکومت بی برنامه و حداکثر با یک برنامه ی ده ساله نامیده اند , بیکار می نشیند تا بیش از دو میلیارد نفر جمعیت این دو کشور بزرگ یعنی هند و چین گوی سبقت را بربایند؟

اسکار , به گفته ی بسیاری بزرگترین فستیوال سینمایی و شاید هنری دنیا , بزرگترین حادثه ی سالانه ی سینما و باز هم شاید هنر , فرصتی برای زیر ساختهای عمیق فرهنگی و فرستادن سفیر حسن نیت آمریکا به این ملتهاست و چه می شود که یک کارگردان نه چندان پرکار که تا چندی پیش هرگز جایزه ی اسکاری را حتی نامزد نشده بود , این چنین از مسیری عبور می کند که اسکار حمایتش می کند؟ که اسکار برایش سیلاب جایزه راه می اندازد.

این فیلم در مسیر رودخانه ی بایدها و نبایدهای آمریکایی قدم برداشت. این فیلم برخلاف ظاهر ساده اش , بر خلاف ظاهر کاملا غیر آمریکایی اش , پرچم آمریکا را بر فراز خانه ی بیش از یک میلیارد نفر هندی در سراسر دنیا به احتزاز در آورد. هندی هایی که هرگز اسکار تماشا نمی کردند , برای دیدن کودکان زاغه نشین بمبئی که پا بر فرش قرمز می نهند , تا پاسی از شب بیدار ماندند و یا صبح سحر از خواب برخاستند تا شاهد این حادثه ی تاریخی باشند. موسیقی هندی در سالن طنین بیافکند و هندی ها که افتخارشان را در سینمای عقب مانده بایلیوودی و موسیقی اصیل و دوست داشتنی شان می بینند , باز هم در کنار آمریکایی ها به همان افتخار کنند.

در دهلی بارها بر علیه "طرح جهانی شدن" Globalization تظاهرات کردند , چرا که فکر می کردند چه ها که نخواهد شد و چه بلاها که بر سر اقتصادشان نخواهد آمد. اما این فیلم و درو کردن هشت جایزه و حضور کودکان خیابانی بمبئی در آن آرامشان می کند و لبخند بر لبانشان می آورد تا نسلهایی که امروز شاهد این صحنه ها هستند, بدانند که آمریکا با آنهاست و دوستشان دارد و به آنها توجه می کند و به آنها فکر می کند و برایشان ارزشی قائل است که آنها تشنه ی این هستند, پس مهم نیست که فیلم در بیان داستانش ایراداتی دارد یا در فن بکارگیری تکنیک تعلیق فیلمنامه ضعف دارد. مهم این است که ماموریت انجام شد.

تمام سر و صداهایی که در هند و توسط مردم بمبئی و حتی تعدادی از هنرمندان بالیوودی به راه افتاد , همه آرام شد و به لبخندها و سپاسها و بزرگداشتهای فیلم ساز و کارگردان و دست اندرکاران فیلم تبدیل شدند.

شاید اسکار به تحولی اینچنینی در تقسیم جوایزش احتیاج داشت. نیم نگاهی به جوایز سالهای پیشین و تاریخچه ی اسکار در سالهای اخیر حاکی از یکنواختی روند فیلمها و بازیگران و کارگردانان بزرگش بود. تحولی که هم چنان نیازمند پوست انداختن بسیار است اگر سیاست بگذارد. فراموش نکنیم که فیلم و فیلمنامه اش گویای همه چیز بود , پول و قدرت ... یا شاید پول و قدرت و هالیوود و اسکار و سیاست جهانی. فراموش نکنیم که اوباما رئیس جمهور آمریکا شد و چند ماه بعد "میلونر زاغه نشین" هم اسکار ها را درو کرد. چقدر دنیا در حال خوب شدن است !!!!